BOELIEGEDRAG
Kleintjies leer nog hoe om emosies en grense te hanteer. Ons voorkom skade as ons vroeg, kalm en konsekwent optree.
Wat is boeliegedrag?
Herhalende gedrag wat seermaak (liggaamlik/emosioneel) met ’n mag-ongelykheid (ouer/sterker/groep teen een).
Voorbeelde: spot/naamnoem, uitsluiting (“Jy mag nie speel nie”), skinderstories; stamp/knyp/treiter; wegneem van potlode/etes; digitale teistering.
Nie altyd boelie nie: ’n Eenmalige bakleiery of misverstand—dit moet steeds reggemaak word, maar dis ’n ander gesprek.
Waarskuwingstekens
• Skielike “ek wil nie skool toe gaan nie”, maagpyn/kopseer
• Trane ná pouse, sukkel-slaap
• Skoolgoed wat wegraak, skeure/kneusplekke
• “Baas-baas”-spel of hardhandige beheer
Wat om te doen (stap vir stap)
- Bly kalm en glo die kind. “Dankie dat jy my vertel; jy is nie alleen nie.”
- Versamel feite: Wie? Waar? Wanneer? Wat is reeds probeer?
- Meld by die onderwyser (skriftelik werk die beste).
- Skool-opvolg: veilige plek, toesig, herstelgesprekke.
- Monitor: Volg binne 48–72 uur op; vra vir ’n eenvoudige plan (wie doen wat, teen wanneer).
Klas- & speelgrondstrategieë (Graad R–3)
• STOP–LOOP–PRAAT → “Stop. Ek hou nie daarvan nie.” → Loop weg → Praat en rapporteer.
• Vaardigheidslesse: rolspel — “Hoe vra ek om saam te speel?”; “Hoe sê ek nee?”
• Maatstelsel/vriendelike bankie — elke kind het ’n maat.
• Herstelgerigte gesprekke: Wat het gebeur? Wie is geraak? Hoe maak ons reg?
• Maklike reëls: “Hande help”, “Woorde bou”, “Ons speel saam met almal.”
Taalhulp vir kleintjies
• “Stop, ek voel seer/ongelukkig. Los my uit, asseblief.”
• “Ek wil ook saam speel. Hoe kan ek inskakel?”
• “Ek gaan nou vir die juffrou sê.”
As jóú kind dalk boelie
Luister sonder beskuldiging → leer empatie → Herstelplan: erken → sê jammer (spesifiek) → maak reg (help/teruggee/saam met almal speel) → volg op met duidelike doelwitte en belonings.
Konsekwentheid by die huis: skermtyd/voorregte koppel aan respekreëls.
Mini-veiligheidsplan vir ’n kind
3 helpers om te roep • veilige plek op die speelgrond • sterk woorde: “Ek kies om veilig te wees.”
Hulp vir huis & skool
Gebruik ’n eenvoudige boelie-rapportvorm (datum/plek/beskrywing).
Moenie stry in WhatsApp-groepe of op die pawiljoen nie—volg die proses.
Bewyse help (datums/foto’s/ wie het gehelp).
